प्लॉट मिळकतीचा लेआऊट.

  

प्लॉटचा लेआऊट म्हणजे काय? तो कसा तपासावा? तसेच सिटी सर्व्हे नकाशा कसा तपासावा?

मित्रांनो, आज आपण माहिती बघू प्लॉटचा लेआऊट म्हणजे काय, त्याची कायदेशीर तपासणी कशी करावी आणि सिटी सर्व्हे नकाशा कसा तपासावा, याविषयी सविस्तर माहिती जाणून घेऊ.

कोणताही प्लॉट, घर किंवा इतर स्थावर मिळकत खरेदी करताना आपण त्या मिळकतीचे कागदपत्रे जसे  खरेदीखत, सातबारा उतारा किंवा प्रॉपर्टी कार्ड ही आपण तपासत असतो. परंतु त्याच बरोबर. संबंधित मिळकतीचा अधिकृत लेआऊट, सिटी सर्व्हे नकाशा, मोजणी नकाशा आणि उपलब्ध चतु:सीमा यांचीही पडताळणी करणे महत्त्वाचे असते.

यामुळे आपण खरेदी करीत असलेली मिळकत नेमकी कोणत्या ठिकाणी आहे, तिचे क्षेत्रफळ किती आहे, तिचा आकार कसा आहे, तिच्या सीमा कोणत्या आहेत, तिला रस्ता उपलब्ध आहे का आणि कागदपत्रांमध्ये नमूद केलेली मिळकत प्रत्यक्ष जागेशी जुळते का, हे समजण्यास मदत होते.

मिळकतीच्या ओळखीबाबत (Identification), क्षेत्रफळाबाबत किंवा चतु:सीमांबाबत भविष्यात वाद निर्माण झाल्यास संबंधित नकाशे आणि अधिकृत अभिलेख महत्त्वाचे ठरू शकतात.

संबंधित प्लॉट चा लेआऊट आपल्याला पाहिजेल असल्यास. त्या मिळकतीचे कागदपत्रे जसे टायटल दस्त, खरेदीखत तपासावे कारण शक्यतो लेआऊट हा खरेदीखतास जोडलेला असतो. आणि जोडलेला नसेल व उपलब्ध नसेल तर आपण ते नगर रचना विभागातून तो काढू शकतात.

१. प्लॉटचा लेआऊट म्हणजे काय?

प्लॉटचा लेआऊट म्हणजे एखाद्या जमिनीचे नियोजनबद्ध विभाजन करून त्यामध्ये विविध प्लॉट, अंतर्गत रस्ते, मोकळ्या जागा आणि आवश्यक सार्वजनिक सुविधांसाठी जागा दर्शविणारा अभिन्यास नकाशा होय.

एखाद्या जमिनीचा वापर नियोजनानुसार निवासी (Residential), वाणिज्यिक (Commercial) किंवा मिश्र वापरासाठी (Mixed Use) करावयाचा असल्यास, लागू असलेल्या कायदे व नियमांनुसार त्या जमिनीच्या विकासासाठी लेआऊट तयार केला जातो.

संबंधित प्राधिकरणाकडून आवश्यक मंजुरी मिळाल्यानंतर त्या मंजूर लेआऊटनुसार प्लॉटची रचना आणि विकास केला जातो.

मात्र, प्रत्येक लेआऊटसाठी एकाच प्रकारची मंजुरी पुरेशी असेल असे नाही. जमिनीचे स्थान, नियोजन क्षेत्र, लागू नियम आणि विकासाच्या स्वरूपानुसार अकृषिक वापराची परवानगी (NA), विकास परवानगी आणि लेआऊट मंजुरी यांची आवश्यकता वेगवेगळी असू शकते.

त्यामुळे लेआऊटची प्रत उपलब्ध आहे एवढ्यावरच अवलंबून न राहता, संबंधित मंजुरी आदेश आणि अधिकृत अभिलेख तपासणे आवश्यक आहे.

तसेच लेआऊट मंजूर बाबत पारित झालेली महसूल फेरफार नोंद 7/१२ उताऱ्यावर नमूद असते ती देखील तुम्ही तपासली तर तुम्हाला मंजूर लेआऊट बाबत माहिती मिळेल.

२. लेआऊट नकाशामध्ये कोणती माहिती असते?

मंजूर लेआऊट नकाशामध्ये सामान्यतः खालील माहिती दर्शविलेली असते.

१. प्लॉट क्रमांक: लेआऊटमध्ये एकूण किती प्लॉट आहेत आणि प्रत्येक प्लॉटचा क्रमांक कोणता आहे.

२. प्लॉटचे क्षेत्रफळ: प्रत्येक प्लॉटचे क्षेत्रफळ किती आहे आणि ते अधिकृत अभिलेखांशी जुळते का.

३. लांबी व रुंदी: प्लॉटची मोजमापे, आकार आणि नकाशामध्ये दर्शविलेल्या सीमा.

४. चतु:सीमा: प्लॉटच्या पूर्व, पश्चिम, उत्तर आणि दक्षिण दिशेला कोणती मिळकत, रस्ता किंवा अन्य सीमा आहेत. प्रत्येक प्लॉट च्या चतु: सिमा नमूद असतात त्याच बरोबर समोर गटाच्या / सर्व्हे च्या सीमा नमूद असतात.

५. अंतर्गत रस्ते: लेआऊटमध्ये कोणते रस्ते दर्शविले आहेत, त्यांची मंजूर रुंदी किती आहे आणि संबंधित प्लॉटपर्यंत पोहोचण्याचा मार्ग कोणता आहे.

६. मोकळ्या जागा: बाग, खेळाचे मैदान किंवा इतर सामायिक सुविधांसाठी कोणत्या जागा राखीव ठेवण्यात आल्या आहेत.

७. सार्वजनिक सुविधांसाठी राखीव जागा: लागू नियमांनुसार आवश्यक असलेल्या सुविधांसाठी जागा दर्शविली आहे का.

८. मंजुरीचा तपशील: लेआऊट मंजूर करणाऱ्या सक्षम प्राधिकरणाचे नाव, मंजुरी क्रमांक, तारीख, मंजूर नकाशा आणि लागू अटी.

९. मूळ जमिनीचा तपशील: उपलब्ध नकाशानुसार मूळ गट क्रमांक, सर्व्हे क्रमांक किंवा इतर संबंधित भूमापन तपशील.

या सर्व बाबी तपासल्यामुळे प्लॉटची कागदोपत्री ओळख आणि त्याची नियोजित रचना समजण्यास मदत होते.

३. प्लॉटचा लेआऊट तपासणे महत्त्वाचे का आहे?

प्लॉट खरेदी करताना लेआऊट तपासल्यामुळे अनेक संभाव्य अडचणी वेळीच लक्षात येऊ शकतात.

अ) अनधिकृत प्लॉटिंगपासून सावध राहण्यासाठी.

काही ठिकाणी आवश्यक मंजुरी न घेता जमिनीचे प्लॉट पाडून विक्री केली जाते. अशा प्रकरणांमध्ये रस्ते, मोकळ्या जागा किंवा इतर नियोजनविषयक बाबी मंजूर आराखड्याशी सुसंगत नसू शकतात.

त्यामुळे प्लॉट खरेदी करण्यापूर्वी संबंधित लेआऊट सक्षम प्राधिकरणाकडून मंजूर आहे का, हे तपासावे.

ब) प्रत्यक्ष प्लॉटची ओळख निश्चित करण्यासाठी.

विक्रेत्याने दाखविलेला प्लॉट आणि मंजूर लेआऊटमध्ये दर्शविलेला प्लॉट एकच आहे का, याची पडताळणी करणे आवश्यक आहे.

प्लॉट क्रमांक, मूळ गट क्रमांक, क्षेत्रफळ, आकार आणि चतु:सीमा यांची उपलब्ध कागदपत्रांशी तुलना करावी.

क) रस्त्याची उपलब्धता तपासण्यासाठी.

प्लॉटला जाण्यासाठी कोणता रस्ता आहे, त्याची मंजूर रुंदी किती आहे आणि प्रत्यक्ष जागेवर रस्ता उपलब्ध आहे का, हे तपासावे.

केवळ नकाशामध्ये रस्ता दाखविला आहे म्हणून प्रत्यक्ष प्रवेशाचा किंवा रस्त्याच्या वापराचा कायदेशीर हक्क आपोआप सिद्ध होतो असे नाही. आवश्यकतेनुसार संबंधित हक्क आणि अभिलेख तपासावेत.

ड) बांधकामाची शक्यता समजून घेण्यासाठी.

प्लॉटवर घर, दुकान किंवा अन्य बांधकाम करता येईल का, हे समजण्यासाठी लेआऊट मंजुरीबरोबरच संबंधित नियोजन नियम, झोनिंग, बांधकाम परवानगीची आवश्यकता आणि इतर लागू निर्बंध तपासणे आवश्यक आहे.

ई) बँकेच्या कर्जासाठी.

मंजूर लेआऊट आणि योग्य मालकी हक्काची कागदपत्रे असल्यास प्लॉटच्या कायदेशीर तपासणीस मदत होते. तथापि, कर्ज मंजूर करायचे की नाही, हा संबंधित बँकेचा स्वतंत्र निर्णय असतो.

४. प्लॉटचा लेआऊट कसा तपासावा?

मित्रांनो, लेआऊट तपासण्यापूर्वी संबंधित मिळकतीची प्राथमिक कायदेशीर माहिती गोळा करणे महत्त्वाचे आहे.

त्यासाठी पुढीलप्रमाणे तपासणी करावी.

टप्पा १ : मालकी हक्काची कागदपत्रे तपासा.

सर्वप्रथम मिळकतीच्या मालकी हक्काशी संबंधित उपलब्ध कागदपत्रे तपासावीत.

उदाहरणार्थ:

• खरेदीखत (Sale Deed)
• वाटणीपत्र (Partition Deed)
• बक्षीसपत्र (Gift Deed)
• हक्कसोडपत्र (Release Deed)
• वारस नोंदी व संबंधित दस्तऐवज
• इतर संबंधित मालकी हक्काचे दस्तऐवज.

हे कागदपत्रे तसेच लेआऊट व प्रत्यक्ष स्थिती या नुसार  मिळकतीचे क्षेत्रफळ, क्रमांक आणि इतर तपशील यांची परस्पर तुलना करावी.

टप्पा २ : मिळकतीचे मूळ अभिलेख तपासा.

मिळकतीच्या प्रकारानुसार खालील अभिलेख तपासावेत:

• शेतजमीन असल्यास सातबारा उतारा (७/१२), आठ-अ उतारा आणि संबंधित फेरफार नोंदी.
• सिटी सर्व्हे हद्दीतील मिळकत असल्यास प्रॉपर्टी कार्ड आणि संबंधित सिटी सर्व्हे अभिलेख.
• प्लॉट मिळकत असल्यास मूळ जमिनीचे अभिलेख आणि मंजूर लेआऊट.
• आवश्यकतेनुसार मोजणी नकाशा, भूमापन अभिलेख आणि इतर संबंधित नोंदी.

या कागदपत्रांमधील मिळकतीचे क्षेत्रफळ, क्रमांक, मालकाचे नाव आणि इतर तपशील यांची परस्पर तुलना करावी.

टप्पा ३ : मिळकतीचे ठिकाण आणि ओळख निश्चित करा.

मिळकत नेमकी कुठे आहे, तिचा पत्ता कोणता आहे, ती कोणत्या गट क्रमांकात किंवा सर्व्हे क्रमांकात येते आणि तिचा प्लॉट क्रमांक कोणता आहे, हे समजून घ्यावे.

विक्रेत्याने दाखविलेला प्लॉट आणि कागदपत्रांमध्ये नमूद केलेली मिळकत यांची ओळख एकच आहे का, हे तपासावे.

टप्पा ४ : प्लॉटचे क्षेत्रफळ आणि मोजमाप तपासा.

खरेदीखतामध्ये नमूद केलेले क्षेत्रफळ, मंजूर लेआऊटमधील क्षेत्रफळ आणि उपलब्ध अधिकृत मोजणी अभिलेख यांची तुलना करावी.

प्लॉटची लांबी, रुंदी, आकार आणि चतु:सीमा यांमध्ये काही फरक आढळल्यास त्याची चौकशी करावी.

आवश्यकतेनुसार अधिकृत भूमापकाकडून मोजणी करून घ्यावी.

टप्पा ५ : लेआऊटची अधिकृत मंजुरी तपासा.

लेआऊटवर मंजुरी देणाऱ्या प्राधिकरणाचे नाव, मंजुरी क्रमांक, तारीख आणि इतर संबंधित तपशील तपासावेत.

शक्य असल्यास संबंधित प्राधिकरणाकडून प्रमाणित प्रत मिळवून उपलब्ध लेआऊटची तिच्याशी तुलना करावी.

तसेच, लागू असल्यास अकृषिक वापराची परवानगी, विकास परवानगी आणि इतर आवश्यक मंजुरी आदेश तपासावेत.

लक्षात ठेवा: ग्रामपंचायत, नगरपालिका किंवा अन्य स्थानिक संस्थेची एखादी परवानगी उपलब्ध आहे म्हणून सर्व आवश्यक नियोजनविषयक मंजुरी मिळाल्या आहेत, असे गृहीत धरू नये. संबंधित प्रकरणात कोणत्या सक्षम प्राधिकरणाची मंजुरी आवश्यक आहे, हे स्वतंत्रपणे तपासावे.

टप्पा ६ : प्रत्यक्ष जागेची पाहणी करा.

केवळ नकाशा पाहून समाधान मानू नका.

प्रत्यक्ष जागेवर जाऊन प्लॉटचे स्थान, रस्ता, सीमा आणि आजूबाजूच्या मिळकतींची पडताळणी करावी.

गरज असल्यास अधिकृत मोजणी करून नकाशातील सीमा आणि प्रत्यक्ष जागेवरील सीमा यांची तुलना करावी.

लेआऊटवरील दिशा कशा तपासाव्यात?

लेआऊटमध्ये सामान्यतः उत्तर दिशा ही N (North) या अक्षराने आणि बाणाच्या चिन्हाने दर्शविलेली असते. त्यानुसार सर्वप्रथम नकाशावरील उत्तर दिशा तपासून घ्यावी. उत्तर दिशेच्या विरुद्ध दक्षिण दिशा असते, तर उत्तर दिशेला तोंड करून उभे राहिल्यास आपल्या उजव्या हाताला पूर्व दिशा आणि डाव्या हाताला पश्चिम दिशा येते.

लेआऊटचा नकाशा तपासताना उत्तर दिशा समोर म्हणजेच नकाशाच्या वरील बाजूस राहील अशा पद्धतीने नकाशा धरावा. प्रत्यक्ष जागेवर असताना देखील नकाशावरील उत्तर दिशा आणि जागेवरील दिशा यांचा मेळ घालून घ्यावा. त्यानंतर खरेदीखतात नमूद केलेल्या दिशांनुसार तसेच लेआऊटमधील नकाशानुसार प्लॉटची दिशा, प्लॉटला लागून असलेला रस्ता आणि आजूबाजूच्या मिळकती यांची प्रत्यक्ष जागेवर खात्री करून घ्यावी.

लक्षात ठेवा: नकाशावरील दिशा आणि प्रत्यक्ष जागेवरील दिशा यांची पडताळणी करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. केवळ नकाशा पाहून निष्कर्ष न काढता, खरेदीखत आणि प्रत्यक्ष जागेची स्थिती यांचीही तुलना करावी.

खरेदीखत आणि लेआऊटमधील प्लॉटचे क्षेत्र कसे तपासावे?

प्लॉट खरेदी करण्यापूर्वी खरेदीखत किंवा इतर संबंधित मालकी हक्काच्या दस्तऐवजांमध्ये नमूद केलेले प्लॉटचे एकूण क्षेत्रफळ, लांबी आणि रुंदी काळजीपूर्वक तपासून घ्यावी.

तसेच, लेआऊटच्या नकाशामध्ये संबंधित प्लॉटची दर्शविलेली लांबी, रुंदी आणि एकूण क्षेत्रफळ यांची खरेदीखतात नमूद केलेल्या तपशीलांशी तुलना करावी. या दोन्ही ठिकाणी नमूद केलेल्या मोजमापांमध्ये किंवा क्षेत्रफळामध्ये काही तफावत आढळल्यास, त्याबाबत संबंधित विकासक, विक्रेता किंवा भूमिअभिलेख विभागाकडून आवश्यक ती पडताळणी करून घ्यावी.

महत्त्वाचे: प्लॉटची खरेदी करण्यापूर्वी त्याची दिशा, रस्ता, लांबी, रुंदी आणि एकूण क्षेत्रफळ यांची खरेदीखत, मंजूर लेआऊट नकाशा आणि प्रत्यक्ष जागेच्या आधारे खात्री करून घ्यावी. यामुळे भविष्यात प्लॉटच्या मोजमापांबाबत किंवा जागेच्या ओळखीबाबत उद्भवणाऱ्या संभाव्य अडचणी टाळण्यास मदत होते.

तसेच प्लॉट च्या चतु:सिमा बरोबर पूर्ण लेआऊट च्या चतु:सिमा बघून घ्याव्यात.

रिकाम्या प्लॉट वर बांधकाम करणे आधी या वरील सर्व गोष्टी नीट तपासून घेणे महत्वाच्या असतात. करण त्यामुळे तुम्ही तुमच्या प्लॉट वर योग्य प्रकारे बांधकाम करतात. कोणतेही बांधकाम होण्यापूर्व सिव्हिल इंजिनियर वगैरे या सर्व गोष्टी तपासून घेऊन मोजमाप करून घेत असतात मग बांधकाम करत असतात. त्यामुळे बांधकाम हे योग्यप्रकारे स्वतःच्या हद्दीत व कायदेशीर होत असतात.

५. सिटी सर्व्हे नकाशा म्हणजे काय?

सिटी सर्व्हे नकाशा म्हणजे सिटी सर्व्हे किंवा भूमापन अभिलेखांमध्ये एखाद्या मिळकतीचे स्थान, आकार, सीमा आणि संबंधित भूमापन तपशील दर्शविणारा नकाशा होय.

सिटी सर्व्हे हद्दीतील मिळकतीची ओळख पटविण्यासाठी सिटी सर्व्हे क्रमांक, प्रॉपर्टी कार्ड आणि संबंधित नकाशा महत्त्वाचे ठरतात.

या नकाशाच्या मदतीने संबंधित मिळकत नकाशामध्ये कुठे आहे, तिचा आकार कसा आहे आणि तिच्या सीमांची रचना कशी आहे, हे समजण्यास मदत होते.

मात्र, सिटी सर्व्हे नकाशा हा स्वतःहून मालकी हक्काचा अंतिम पुरावा नसतो. मालकी हक्क निश्चित करण्यासाठी संबंधित दस्तऐवज, प्रॉपर्टी कार्ड, फेरफार नोंदी आणि इतर उपलब्ध अभिलेख यांची एकत्रित तपासणी करणे आवश्यक असते.

६. सिटी सर्व्हे नकाशा कसा तपासावा?

सिटी सर्व्हे नकाशा तपासताना खालील बाबींकडे लक्ष द्यावे.

अ) सिटी सर्व्हे क्रमांक तपासा.

सर्वप्रथम खरेदीखत किंवा प्रॉपर्टी कार्डवर नमूद केलेला सिटी सर्व्हे क्रमांक तपासावा.

नकाशावर दर्शविलेला क्रमांक आणि कागदपत्रांमधील क्रमांक जुळतो का, याची खात्री करावी.

ब) मिळकतीचे क्षेत्रफळ तपासा.

प्रॉपर्टी कार्डवरील क्षेत्रफळ, संबंधित दस्तऐवजातील क्षेत्रफळ आणि उपलब्ध नकाशा किंवा मोजणी अभिलेख यांची तुलना करावी.

क्षेत्रफळामध्ये फरक असल्यास त्याचे कारण संबंधित अभिलेखांच्या आधारे तपासावे.

क) मिळकतीचा आकार आणि चतु:सीमा तपासा.

नकाशामध्ये मिळकतीची रचना कशी दर्शविली आहे, तिच्या सीमा कोणत्या आहेत आणि लगत कोणत्या मिळकती आहेत, हे तपासावे.

खरेदीखतातील पूर्व, पश्चिम, उत्तर आणि दक्षिण दिशेच्या चतु:सीमांची नकाशाशी तुलना करावी.

ड) रस्ता आणि प्रवेशमार्ग तपासा.

मिळकतीला कोणत्या बाजूने रस्ता आहे, नकाशामध्ये रस्त्याचे स्थान कसे दर्शविले आहे आणि प्रत्यक्ष प्रवेशमार्ग उपलब्ध आहे का, याची पडताळणी करावी.

रस्त्याचा वापर करण्याचा हक्क किंवा प्रवेशाबाबत शंका असल्यास संबंधित दस्तऐवज व अधिकृत अभिलेख तपासावेत.

ई) प्रत्यक्ष मिळकतीशी तुलना करा.

सिटी सर्व्हे नकाशा, प्रॉपर्टी कार्ड आणि खरेदीखत यांच्या आधारे प्रत्यक्ष मिळकत ओळखण्याचा प्रयत्न करावा.

मिळकतीची सीमा स्पष्ट नसल्यास किंवा शेजारील मिळकतींसोबत वाद असल्यास संबंधित भूमी अभिलेख कार्यालयामार्फत अधिकृत मोजणी करून घ्यावी.

फ) अधिकृत नकाशाची प्रत मिळवा

मिळकतीच्या प्रकारानुसार संबंधित भूमी अभिलेख किंवा सिटी सर्व्हे कार्यालयातून उपलब्ध अधिकृत नकाशाची प्रत मिळवावी.

ऑनलाइन उपलब्ध नकाशा किंवा प्रत केवळ प्राथमिक माहितीसाठी वापरत असल्यास, आवश्यकतेनुसार प्रमाणित अभिलेख घेऊन त्याची पडताळणी करावी.

७. लेआऊट नकाशा आणि सिटी सर्व्हे नकाशा यांतील फरक

या दोन्ही नकाशांचा उद्देश आणि उपयोग वेगवेगळा असू शकतो.

लेआऊट नकाशा: जमिनीचे नियोजनबद्ध विभाजन, प्लॉटची रचना, अंतर्गत रस्ते, मोकळ्या जागा आणि विकासाचे नियोजन समजण्यासाठी उपयोगी ठरतो.

सिटी सर्व्हे नकाशा: सिटी सर्व्हे अभिलेखांमध्ये दर्शविलेल्या मिळकतीचे स्थान, आकार, सीमा आणि भूमापन तपशील समजण्यासाठी उपयोगी ठरतो.

म्हणूनच, प्लॉट खरेदी करताना केवळ लेआऊट नकाशा किंवा केवळ सिटी सर्व्हे नकाशा तपासण्याऐवजी, संबंधित मिळकतीच्या प्रकारानुसार आवश्यक असलेले सर्व अभिलेख एकत्रितपणे तपासणे अधिक योग्य ठरते.

८. प्लॉट किंवा घर खरेदी करण्यापूर्वी कोणती काळजी घ्यावी?

कोणतीही स्थावर मिळकत खरेदी करण्यापूर्वी खालील बाबींची पडताळणी करावी.

१. मालकी हक्काची कागदपत्रे आणि मालकी हक्काची साखळी तपासा.

२. मिळकतीच्या प्रकारानुसार सातबारा उतारा, आठ-अ उतारा, फेरफार नोंदी किंवा प्रॉपर्टी कार्ड तपासा.

३. प्लॉट असल्यास मंजूर लेआऊट आणि संबंधित मंजुरी आदेश तपासा.

४. सिटी सर्व्हे हद्दीतील मिळकत असल्यास संबंधित सिटी सर्व्हे नकाशा आणि प्रॉपर्टी कार्ड तपासा.

५. शेतजमीन किंवा इतर भूमापनाधीन मिळकतीसाठी आवश्यकतेनुसार अधिकृत मोजणी नकाशा तपासा.

६. मिळकतीचे क्षेत्रफळ, लांबी, रुंदी, आकार आणि चतु:सीमा यांची तुलना करा.

७. प्रत्यक्ष जागेवरील प्लॉट आणि कागदपत्रांमधील प्लॉट एकच आहे का, हे निश्चित करा.

८. रस्ता, प्रवेशमार्ग आणि त्यासंबंधीचे कायदेशीर हक्क तपासा.

९. लागू असल्यास अकृषिक वापराची परवानगी, विकास परवानगी आणि इतर आवश्यक मंजुरी तपासा.

१०. मालकी हक्क, सीमा किंवा मंजुरीबाबत शंका असल्यास संबंधित तज्ज्ञाकडून कायदेशीर तपासणी करून घ्या.

निष्कर्ष

मित्रांनो, प्लॉट किंवा घर खरेदी करताना केवळ विक्रेत्याने दाखविलेल्या जागेवर विश्वास ठेवून व्यवहार करणे योग्य नाही.

कागदपत्रांमधील मिळकत आणि प्रत्यक्ष जागेवरील मिळकत एकच आहे का, हे तपासणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

त्यासाठी खरेदीखत, मालकी हक्काची कागदपत्रे, सातबारा उतारा किंवा प्रॉपर्टी कार्ड, मंजूर लेआऊट, सिटी सर्व्हे नकाशा आणि आवश्यकतेनुसार मोजणी नकाशा यांची परस्पर पडताळणी करावी.

लक्षात ठेवा, नकाशा मिळकतीची ओळख आणि सीमा समजून घेण्यास मदत करतो; परंतु केवळ नकाशा किंवा लेआऊट उपलब्ध आहे म्हणून मिळकत कायदेशीरदृष्ट्या पूर्णपणे सुरक्षित आहे, असे समजू नये.

मिळकत खरेदी करण्यापूर्वी कागदपत्रांची कायदेशीर तपासणी करा, अधिकृत नकाशांची पडताळणी करा आणि आवश्यकतेनुसार प्रत्यक्ष मोजणी करून घ्या. योग्य पडताळणी ही सुरक्षित मालमत्ता व्यवहाराची महत्त्वाची पहिली पायरी आहे.

मिळकत कोणाकडून आणि कोणत्या दस्तऐवजाच्या आधारे प्राप्त झाली आहे, याची माहिती घ्यावी.

आवश्यकतेनुसार मागील मालकी हक्काची साखळी (Title Chain) आणि इतर भार किंवा हक्क यांचीही कायदेशीर तपासणी करावी.